De megaloterij El Gordo domineert jaarlijks de dagen voorafgaand aan kerst in Spanje. De kerstloterij is niet alleen de oudste loterij van het land, maar ook de grootste loterij ter wereld. El Gordo ('De Dikke') verwijst naar de enorme prijzenpost die ieder jaar opnieuw miljoenen Spanjaarden in de ban houd. Het is een traditie die diep verankerd zit in de Spaanse cultuur en de feestdagen tot een nationaal ritueel maakt.
Vette jackpot
Met een totale prijzenpot van ruim 2,4 miljard euro mag El Gordo met recht ongekend worden genoemd. Heel Spanje doet mee: families, vriendengroepen, collega's, straten en soms complete dorpen kopen gezamenlijk loten. Dat collectieve karakter maakt de loterij uniek.
Een recent en sprekend voorbeeld dateert uit 2023, toen het winnende hoofdnummer grotendeels viel in Villena (provincie Alicante). Honderden inwoners - van winkelpersoneel tot vaste klanten van een lokale loterijwinkel - deelden samen meer dan 500 miljoen euro. Veel winnaars hadden slechts één décimo gekocht, goed voor 400.000 euro per lot. Het nieuws ging viraal: beelden van juichende buren, champagne op straat en spontane omhelzingen gingen het hele land rond. Precies dit soort momenten maken El Gordo elk jaar opnieuw iconisch.
Ook in 2022 was het raak voor een hechte groep: medewerkers van een zorginstelling in Madrid deelden samen tientallen prijzen nadat zij onder collega's hetzelfde nummer hadden verspreid. Niemand werd miljonair in zijn eentje, maar vrijwel iedereen ging met een fors bedrag naar huis - de Spaanse droom in zijn meest herkenbare vorm.
Voorverkoop
De voorverkoop van de Lotería de Navidad begint traditiegetrouw al in de zomer, meestal in juli. Door heel Spanje verkopen kiosken en loterijwinkels hun nummers, vaak met lange rijen zodra een bepaald nummer een 'geluksreputatie' krijgt. Denk aan geboortedata, postcodegetallen, jaartallen van sportoverwinningen of zelfs rampjaren - symboliek speelt een grote rol. Tegelijkertijd verschuift een steeds groter deel van de verkoop naar online platforms, mede omdat deelnemers daar gericht een eindcijfer of nummerreeks kunnen kiezen.Een volledig lot kost 200 euro, maar de meeste deelnemers kopen een décimo, een tiende deel. Zo blijft meedoen betaalbaar en kun je het lot makkelijk delen met vrienden of familie. Wil je deelnemen vanuit Nederland? Neem dan een kijkje op Spaanse Loterij.
Trekking
De trekking (el sorteo) vindt elk jaar plaats op 22 december en begint al om 08:00 uur 's ochtends. De Spaanse publieke omroep TVE zendt het volledige spektakel live uit, vanuit het Teatro Real in Madrid. Twee grote ronddraaiende trommels (bombos) bepalen het lot, terwijl de spanning in het hele land voelbaar is.
De hoofdrol is traditiegetrouw weggelegd voor de kinderen van het Colegio de San Ildefonso, die de winnende nummers zingend bekendmaken. In vaste tweetallen - meestal een jongen en een meisje - herhalen zij dit ritueel urenlang in een bijna hypnotiserend tempo. Zodra grote prijzen vallen, barst buiten op straat het feest los: journalisten verdringen zich, champagnekurken knallen en winnaars delen hun geluk live voor de camera's.
Driekoningen loterij
Na El Gordo volgt op 6 januari de Lotería del Niño, een kleinere maar nog altijd indrukwekkende loterij. Met een prijzenpot van ongeveer 700 miljoen euro is dit een van de grootste loterijen van Spanje. De trekking vindt plaats op Día de los Reyes Magos, de dag waarop heel Spanje Driekoningen viert.De Niño-loterij wordt gezien als een tweede kans voor wie in december naast de prijzen greep. Minder massaal dan El Gordo, maar nog steeds goed voor onverwachte meevallers en feestvreugde in duizenden Spaanse huishoudens.
Wil je de Spaanse kerstsfeer van dichtbij ervaren? Ontdek taalscholen door heel Spanje, afgestemd op jouw wensen