Valparaíso is een van de meest karakteristieke steden van Chili. Vanaf het strand aan de Grote Oceaan zie je hoe felgekleurde huisjes zich vastklampen aan steile heuvels, een beeld dat de stad wereldberoemd heeft gemaakt. Ooit was Valparaíso een welvarende havenstad, tegenwoordig staat zij vooral bekend om haar creatieve energie, rauwe charme en uitgesproken bohemien karakter.
Historische havenstad met een gemixte populatie
In 1534 trok Diego de Almagro vanuit Cusco over land richting het huidige Chili, ondersteund over zee door Juan de Saavedra, die zijn schepen voor anker legde in een baai die hij Valparaíso noemde. Niet veel later volgde een nieuwe expeditie onder leiding van Pedro de Valdivia. Na de stichting van Santiago de Chili in 1541 werd Valparaíso in 1544 aangewezen als natuurlijke haven. In de eeuwen daarna ontwikkelde de stad zich tot een belangrijk knooppunt voor de internationale handel tussen de Atlantische en de Stille Oceaan.
Vooral in de tweede helft van de 19e eeuw beleefde Valparaíso haar bloeiperiode. Zeelieden spraken vol bewondering over 'Klein San Francisco' en de 'Juweel van de Pacific'. Na de Chileense onafhankelijkheid in 1818 trok de havenstad migranten aan uit Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië. Iedere gemeenschap bouwde eigen kerken, scholen en culturele instellingen. Veel van deze groepen vestigden zich op afzonderlijke heuvels, die tegenwoordig beschermd zijn als Zonas Típicas. De opening van het Panamakanaal in 1914 en verwoestende aardbevingen betekenden echter het begin van een langdurige economische neergang. Opvallend is dat ondanks dit verval het nationale parlement van Chili tegenwoordig in Valparaíso zetelt.
Kleurrijke heuvels en ascensores
Het historische centrum van Valparaíso staat sinds 2003 op de werelderfgoedlijst van Unesco. Met name de wijken Cerro Concepción en Cerro Alegre spreken tot de verbeelding dankzij hun smalle straatjes, Victoriaanse houten huizen en uitgesproken kleurgebruik. De stad is gebouwd op tientallen heuvels - officieel 42, al blijft dat aantal onderwerp van discussie - die dicht zijn bebouwd met rode, gele en blauwe huizen die hoog boven de stad uittorenen en uitkijken over de Grote Oceaan.
Vanuit het lager gelegen centrum brengen historische ascensores, kleine liften op rails, bewoners en bezoekers naar boven. Een ritje met zo'n oude lift is een belevenis op zich en maakt duidelijk hoe ingenieus de stad zich aan het steile landschap heeft aangepast. Boven wacht steevast een indrukwekkend uitzicht over de Baai van Valparaíso.
Culturele en bohemien sfeer in het historisch centrum
Het ronddwalen door de steile en kronkelige straatjes van Valparaíso is misschien wel de beste manier om de stad te ervaren. Overal duiken pleintjes, trappen en verrassende doorkijkjes op. Valparaíso is een levend kunstwerk, vol muurschilderingen, graffiti, ateliers en straatmuzikanten. Vooral in Cerro Alegre en Cerro Concepción hangt een uitgesproken kunstzinnige en bohemien sfeer.
Hoewel Valparaíso economisch gezien geen rijke stad meer is, vormt zij cultureel een van de meest levendige plekken van Chili. De rauwe uitstraling van de havenstad trekt al decennialang kunstenaars, schrijvers en muzikanten aan. Pablo Neruda vond hier inspiratie, en die creatieve traditie leeft voort in de vele cafés, bars en culturele broedplaatsen. In Valparaíso gaan verval, creativiteit en vrijheid naadloos samen - precies dat maakt de stad zo intrigerend.