Toledo is één van de oudste steden van Spanje. De stad van de drie culturen - christelijk, joods en islamitisch - ligt vorstelijk en zeer fotogeniek op een heuvel boven de Tagorivier. De Romeinen bouwden er al een fort en de Visigoten maakten Toledo zelfs tot hun hoofdstad. In de middeleeuwen groeide Toledo uit tot de heiligste stad van katholiek Spanje en keizer Karel V zou Toledo uitroepen tot hoofdstad van zijn wereldrijk. Dit alles tezamen maakt Toledo tot één groot openluchtmuseum die gedurende zijn rijke en bewogen geschiedenis vrijwel intact is gebleven. Typerend voor Toledo zijn ook haar zwaarden en zilversmeden en zoete en hartige versnaperingen waar je ongetwijfeld tegen aan zult lopen terwijl je door de nauwe straatjes slentert. 

Steegje in oude centrum Toledo

Toledo: stad van de drie culturen
De rijke geschiedenis van Toledo gaat helemaal terug tot de bronstijd. Voor het jaar nul nam het al de positie in als hoofdstad, toen van de Iberische Carpetanen. Rond 193 v.Chr. werd de stad door de Romeinen veroverd waarvan restanten bewaard zijn gebleven waaronder een aquaduct. Na de val van het Romeinse rijk werd Toledo van 534 tot 711 de hoofdstad van Visigotisch Spanje en in deze periode werden verschillende kerken gebouwd waarvan Iglesia de San Román een bekend overblijfsel is. De Moren arriveerden in 711 en gedurende hun bewind ontstond een bloeiend handelscentrum waarin moslims, joden en christenen konden gedijen. In 1035 werd Toledo een zelfstandig koninkrijk onder gezag van emiraat Taifa en de stad maakte toen een culturele en economische bloeitijd door. Naast een rijk wetenschappelijk leven ging het Toledo economisch voor de wind dankzij de wapenfabricage (Toledo staat bekend om zijn sterke, onbreekbare staal) en wolproductie. Toen Alfonso VI met behulp van de legendarisch El Cid in 1085 Toledo heroverde was de stad cultureel en wetenschappelijk op zijn hoogtepunt. In een tijdsbestek van twee jaar zou Toledo uitgroeien tot de hoofdstad van Castilië, een van de koninkrijken waaruit Spanje is opgebouwd en zou de stad zich ontwikkelen tot het kerkelijk centrum van Spanje. Na de verovering van Granada in 1491 (het laatste Moorse bolwerk) kwam er een einde aan de eeuwenlange tolerantie van Toledo waarin christelijke, joodse en islamitische bevolkingsgroepen in relatieve harmonie eeuwenlang konden samenleven. Toledo raakte zijn belangrijke positie definitief kwijt toen Filips II in 1561 de hoofdstad verhuisde naar Madrid.  

El Greco in de kathedraal Toledo

De Griek 
Toledo kent veel beroemde inwoners, maar de meest iconische is toch wel de Griekse kunstschilder Domenikos Theotocopoulos. De Spanjaarden, berucht om hun bijnamen, noemden hem simpelweg El Greco. De Griek werd geboren op Kreta en kwam in 1577 voor een tijdelijke opdracht, het schilderen van een altaarstuk, naar Toledo om er nooit meer weggaan. Typerend voor zijn werk - vooral religieuze thema's - zijn de uitgerekte vormen van de personen die hij schilderde en zijn expressieve kleuren. Eén van zijn bekendste meesterwerken kan in de kathedraal van Toledo bekeken worden: El Espolio (de ontkleding van Christus). In het oog springen het rode gewaad van Jezus én de Spaanse klederdracht van de soldaat die helemaal niet in het tijdsbeeld van Christus past. Dit was een innovatieve vondst van El Greco die overigens in eerste instantie niet werd gewaardeerd met als gevolg dat de verkoop niet doorging. Later kwam men terug bij El Greco die het best wilde verkopen maar voor een veel hogere prijs. Hoewel El Greco veel schilderde voor de gezagsvoerders van Toledo zou zijn werk pas echt bekend worden eind 19e, begin 20e eeuw toen verschillende grote schilders zich door hem lieten beïnvloeden waaronder Pablo Picasso. 

De wijk van de kathedraal en het Alcázar
In het hart van Toledo, maar opmerkelijk verborgen in een wirwar van straatjes, vinden we Catedral de Santa María. Aan deze gotische kathedraal, na Sevilla de grootste van Spanje, werd 267 jaar gebouwd op de plek waar de Visigoten ooit hun hoofdkerk bouwden en waar later de Moren hun hoofdmoskee zouden bouwen. Eenmaal bijgekomen van deze onwaarschijnlijke schatkamer van pracht en praal, inclusief werk van El Greco en Goya, wacht je buiten de kerk nog veel meer indrukwekkend. Op een paar honderd meter in noordoostelijke richting ligt een ander kolossaal gebouw, het robuuste Alcázar, dat ver van buiten Toledo al zichtbaar is. In tegenstelling tot de meeste gebouwen in het oude centrum kreeg dit bolwerk het zwaar voor zijn kiezen tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Toen een groepje nationalisten zich er verschansten, werd het bolwerk bestookt met bommen en grotendeels verwoest. Het gave gebouw dat we nu zien is dan ook gerestaureerd. Wie door de nauwe straatjes van Toledo slentert, zal de vele winkeltjes met zwaarden niet ontgaan. Toledo is een echte zwaardenstad, want tussen de 15e en 17e eeuwen werden hier de beste zwaarden van Europa gemaakt. 

De oude joodse wijk
In het zuidwesten van Toledo bevindt zich de joodse wijk waarvan de grenzen in de avonduren door belichting in de vorm van Davidsterren fraai gemarkeerd worden op de geplaveide steegjes. Voordat de joden in 1492 Spanje werden uitgezet, telde de stad 12 synagogen. De belangrijkste daarvan was Sinagoga Santa María la Blanca die in 1180 werd gebouwd. Het is al enige tijd een kerk maar Hebreeuwse kenmerken zijn nog volop terug te vinden. Sinagoga del Tránsito, een van de laatste synagogen, werd gebouwd tussen 1357 en 1363. In dit gebouw zit ook een museum gevestigd die het verhaal van Sefardische joden vertelt. In de oude joodse wijk bevinden zich ook een aantal prominente El Greco plekken. El Museo de el Greco is verplichte kost voor iedereen die meer te weten wilt komen over deze bepalende Grieks-Spaanse schilder. Bezoek wat dat betreft ook zeker Iglesia Santo Tomé waar het beroemdste werk van El Greco bekeken kan worden: El entierro del conde de Orgaz. Het is aardig om vanuit de joodse wijk af te dalen naar de Puente de San Martín, een van de emblematische plekken van de stad. Deze 14e eeuwse brug over de Tago is uitgerust met 5 bogen en kent een spanwijdte van 40 meter, uniek voor die tijd. 

 


Reisbestemmingen Spanje

Rubrieken

Over Spaanstalige Wereld

Copyright 2004-2019 Spaanstalige Wereld
Disclaimer - Privacy verklaring