Aan de oevers van de Magdalena-rivier, verscholen tussen koloniale straatjes en kleurrijke pleinen, ligt het Colombiaanse stadje Santa Cruz de Mompox. Dit historische dorp, meestal simpelweg Mompox genoemd, staat niet alleen bekend om zijn prachtige koloniale architectuur en ontspannen sfeer, maar ook om een eeuwenoude traditie van gouden filigraansieraden.

Filigraan is een verfijnde techniek waarbij extreem dunne draadjes goud of zilver met de hand worden gedraaid, gevlochten en samengevoegd tot patronen die doen denken aan kantwerk. In kleine ateliers in het historische centrum zitten goudsmeden gebogen over hun werk, waar met eindeloos geduld sieraden ontstaan die bijna onwerkelijk fijn zijn.
Het ambacht werd ooit door Spaanse goudsmeden naar de regio gebracht en groeide in Mompox uit tot een identiteit op zich. Vandaag de dag wordt die traditie nog steeds van generatie op generatie doorgegeven.
Mompox ligt niet aan de rivier, maar in de rivier.
Dat wil zeggen, het ligt op een eiland in een zijtak van de Magdalena rivier. Die geïsoleerde ligging maakte de stad eeuwen geleden tot een belangrijk handelscentrum en een veilige opslagplaats voor goud, ver weg van piraten aan de Caribische kust.
Daarnaast is Mompox ook een plek die sterk verbonden is met de wereld van Gabriel García Márquez, de beroemde Colombiaanse schrijver die in 1982 de nobelrpijs voor de literatuur won. Zijn verhalen zijn doordrenkt van magisch realisme. Dat is een literaire stijl waarin het alledaagse en het wonderlijke naadloos in elkaar overlopen, alsof het volkomen normaal is dat het buitengewone deel uitmaakt van het dagelijks leven.

Dat Mompox voor de Colombiaanse schrijver een inspiratie was, is goed te begrijpen als je er rondloopt. De trage stroming van de rivier, de stilte in de koloniale straten en de manier waarop het geroezemoes van de mensen 's avonds opgaat in het geruis van de natuur, heeft echt iets magisch.
Ook voor natuurliefhebbers is er in Mompox veel te beleven. De stad wordt omringd door wetlands en rivieren vol vogels, kaaimannen en andere dieren. Vroege ochtenden beginnen hier met het geluid van de natuur en het zachte ritme van het water. Voor wie wil, zijn er korte boottochten door de moerassen waar de lokale flora en fauna van dichtbij te bekijken is. 
En een stad kun je natuurlijk niet leren kennen zonder te weten wat ze er eten. En net als alles in Mompox, begint alles bij de oevers van de rivier. Er wordt veel verse rivier vis gegeten, maar ook lokale kazen en zoete desserts met citrus en ananas maken deel uit van de regionale keuken. Het eten is eenvoudig, maar vol karakter.
Mompox is bewust afgelegen gebleven, en dat maakt het misschien juist wel de moeite waard. Er is geen directe snelweg naar een nabijgelegen stad, dus reizigers komen meestal via een combinatie van bus, boot en korte transfers vanuit steden als Cartagena of Santa Marta. Die reis vraagt wat geduld, maar past perfect bij de bestemming zelf: langzaam aankomen in een stad waar de tijd al lang anders lijkt te lopen.