Een busreis van 32 uur brengt me vanuit Arica in het noorden naar Santiago de Chile, een afstand van zo'n 1900 kilometer over de weg. De bus rijdt door de eindeloze woestenij van Noord-Chili en het uitzicht bestaat slechts uit zand  en oceaan. Een rare combinatie overigens: rechts het water en links de zandstenen duinen van honderden meters hoog. In de ochtend hangt er vaak een mist langs de Chileense kust, het koude oceaanwater zorgt voor de condensatie van het vocht in de lucht met laaghangende mistbanken als gevolg. Als we met de bus door een vallei-achtig landschap rijden levert dat prachtige plaatjes op van volledig met mist gevulde valleien in het midden van de woestijn, met de oceaan als eeuwige tegenspeler. Ik kan me niet voorstellen dat het Chileense landschap ergens anders ter wereld wordt geëvenaard.

Het eten is deze keer erg slecht en ik ben blij als ik onderweg ergens de bus uit kan rollen om op tintelende voeten naar een standje te lopen waar water en koekjes worden verkocht. De onderweg vertoonde films vallen gelukkig niet uit (meestal zijn het illegale kopietjes) en ik pik er weer wat Spaans van op. Voor 50 dollar 1900 kilometer afleggen is niet duur, dus ik zal verder niet klagen. Hoewel, misschien nog even over de controlepost in Iquique. Dit ligt notabene in Chili aan de kust, maar om erin of eruit te gaan wordt de hele bus gecontroleerd. Dat betekent uitstappen, bagage uitladen, open maken, laten zien aan een mevrouw met een latex handschoentje en dan alles weer inpakken. Reden is tweevoudig: vervoer van groenten, fruit en andere verse producten is verboden van noord naar zuid en omdat Iquique een belastingvrije koopzone kent controleert men alle aankopen. Moet je dus alsnog belasting betalen... De logica ontgaat me soms, maar hee: “Smile, you're in South America!”

Santiago de Chile is een enorme stad. Een derde van de totale bevolking van Chili (18 miljoen inwoners in heel Chili) woont in de omgeving van Santiago. Als economisch, politiek en demografisch centrum van het land ligt er een gigantische druk op het verkeersnetwerk in en rond de stad. Waar in Valparaiso aan de stad de oceaan voor verkoeling en wind zorgt, blijven uitlaatgassen in Santiago hangen, met name in de winterperiode. Gevolg: op slechte dagen zijn de bergen en heuvels rond de stad niet eens zichtbaar vanwege de smog. De zomers daarentegen zijn schoner, maar ook stukken heter en verkoeling is dan lastig te vinden.

Ik wandel wat door de stad en kom daarbij in het Museum voor Solidariteit met Salvador Allende terecht. Een kunstmuseum vol met gedoneerde werken aan de nagedachtenis van de socialistische president van Chili tot 1973. Slechts af en toe kwam ik sporen tegen van die tijd in mijn reis door Chili. Misschien is dat wel een teken van de diepte van het litteken dat de militaire dictatuur achter heeft gelaten in Chili (in Argentinië geldt overigens hetzelfde).

In het kort: de socialist Allende werd tijdens een staatsgreep door het leger afgezet en vervangen door Pinochet. Allende kwam daarbij om het leven, evenals duizenden burgers die “verdwenen” of werden geëxecuteerd tijdens de 15 jaar durende dictatuur die volgde op de staatsgreep. Pinochet werd vervolgens aangeklaagd door zijn landgenoten voor het gebeurde, maar nooit veroordeeld omdat hij zich kon verschuilen achter diplomatieke onschendbaarheid. Pas toen bleek dat hij miljoenen had verduisterd tijdens zijn dictatuur viel het laatste beetje sympathie voor hem weg. Pinochet overleed in 2006.

Nog steeds een uiterst beladen onderwerp dus en zo goed als doodgezwegen. Ik heb er nog bijna nooit over gesproken met een Chileen, op een keer in Valparaiso na: ik kwam een dochter tegen van een minister in het kabinet Allende die haar jeugd in ballingschap in Oost-Duitsland had doorgebracht.

Hoe dan ook, het museum voor Allende zit in een schitterend art-deco villa in een rustige en groene wijk van Santiago. Op zondag is bezoek aan musea gratis in Chili en ik was dus verbaasd in mijn eentje rond te lopen tussen de moderne kunst en aandenkens aan Allende. Mijn Spaans is ondertussen goed genoeg om de laatste gesproken verklaring van Allende aan “zijn” volk te kunnen lezen en ik verbaas me over zijn gedrevenheid en het idealisme in zijn laatste woorden.

Omdat ik binnen enkele dagen terugvlieg naar Nederland, en na anderhalf rondreizen wel wat nieuwe kleding kan gebruiken, besluit ik als commercieel tegenhanger van dit idealisme van Allende op zoek te gaan naar nieuwe kleding. Dat kost hier namelijk minder dan de helft dan in Nederland. Nu is shoppen niet echt een hobby van me, maar tussen al die kleine Zuid-Amerikanen is het helemaal geen lolletje. Broeken in mijn maat zijn er gewoon niet!!! Ik loop van winkel naar winkel en wordt uitermate recalcitrant. Dan maar een boekwinkel in om weer tot rust te komen. Hier slaag ik wel (uiteraard) en zo ben ik nu dus trotse bezitter van de Verzamelde Werken van Pablo Neruda, in het Spaans. Helaas zonder fatsoenlijke broek aan mijn kont, maar de geest wil ook wat, nietwaar?

Hoewel Santiago een aantal goede musea heeft (ook bijvoorbeeld het Museo de Arte Precolombino is een aanrader) en er voor levensgenieters genoeg te beleven valt, kan ik de stad maar moeilijk in mijn hart sluiten. Steden als Rio de Janeiro en Valparaiso maakten in Zuid-Amerika zoveel indruk op me dat er geen ruimte overblijft voor Santiago!

Bezoek roerkoning.blogspot.com voor alle verslagen